BM, 2023’ten bu yana 5,4 milyon Afgan’ın geri döndüğü Afganistan için uluslararası destek arıyor

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) Afganistan Temsilcisi Arafat Cemal, 2023 sonundan bu yana 5,4 milyon Afgan’ın ülkeye geri döndüğünü belirterek, bunun yol açtığı sorunlara çözüm bulmak için uluslararası destek aradıklarını bildirdi.

Cemal, BM Cenevre Ofisi’nin haftalık basın toplantısına çevrim içi katılarak değerlendirmelerde bulundu.

Komşu ülkelerden son derece zor koşullar altında dönen ya da dönmeye zorlanan çok sayıda Afgan’ı gözlemlemeye devam ettiklerini dile getiren Cemal, bu yılın başından bu yana İran ve Pakistan’dan yaklaşık 150 bin kişinin ülkeye geri döndüğünü söyledi.

Yeni gelenlerin, benzeri görülmemiş ölçekteki geri dönüşlere eklendiğini vurgulayan Cemal, 2023 sonundan bu yana 5,4 milyon Afgan’ın dönüşünün ciddi insani ve ekonomik zorluklar yarattığını belirterek, çözüm için uluslararası toplumun desteğine ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.

Cemal, geri dönüşlerin hızı ve ölçeğinin Afganistan’ı daha derin krize sürüklediğine dikkati çekerek, ülkenin özellikle kadınlar ve kız çocukları için kötüleşen insani ve insan hakları koşullarının yanı sıra kırılgan bir ekonomi ve tekrarlayan doğal afetlerle karşı karşıya olduğunun altını çizdi.

– “Geri dönen ailelerin yarısından fazlasının kimlikleri yok”

Dünya Bankasının yakın tarihli raporuna göre, Afganistan’da geri dönüşlerin tetiklediği hızlı nüfus artışının 2025’te kişi başına gayrisafi yurtiçi hasılada yüzde 4’lük bir düşüşe yol açtığını hatırlatan Cemal, “Geri dönen ailelerin yarısından fazlasının kimliklerini veya nereden geldiklerini kanıtlayacak kimlik kartları gibi hiçbir resmi belgeye sahip olmadığını ve yüzde 90’ından fazlasının günde 5 dolardan az bir gelirle yaşadığını bildiriyor.” dedi.

Cemal, bu vahim insani durum ve hızla artan nüfusla, 2026’da yardımı artırmak ve yeniden entegrasyona yatırım yapmak için acilen ek desteğe ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

“BMMYK’nin 2026 yılı için Afganistan genelinde yerinden edilmiş insanları ve geri dönenleri desteklemek için 216 milyon dolara ihtiyacı var.” diyen Cemal, şu anda bunun yalnızca yüzde 8’inin finanse edildiğinin altını çizdi.