Hürmüz Boğazı’ndaki ABD ve İran güçleri arasında çatışma

ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe gecesi geç saatlerde açılan karşılıklı ateşten sonra İran arasında ateşkesin hala yürürlükte olduğunu söyledi. İlk ateşin kim tarafından açıldığı belirsizliğini koruyor.

İran devlet medyası başlangıçta Hürmüz Boğazı’nda “patlamalar” olduğunu ve bunların “düşmanla karşılıklı ateş” olduğunu bildirdi. Bu arada, İran medyası Tahran’da da patlamalar duyulduğunu bildirdi.

Kısa bir süre sonra, İran’ın en üst düzey askeri komutanlığından yapılan açıklamada, ABD’nin “hava saldırılarının” Bandar Khamir, Sirik ve Keşm Adası kıyılarını vurduğu belirtildi.

Açıklamada, ABD donanmasına ait gemilere derhal saldırıldığı, “önemli hasar” verildiği belirtilirken, ABD tarafı “ateşkesi ihlal etmekle” suçlandı.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın saldırılarını “nedensiz” diye nitelendirdi ve donanmaya ait güdümlü füze destroyerleri boğazdan geçerken İran güçlerinin “çok sayıda füze, insansız hava aracı ve küçük tekneyle” saldırdığını söyledi.

CENTCOM “tehditleri ortadan kaldırdığını ve füze ve insansız hava aracı fırlatma rampaları, komuta ve kontrol merkezleri ve istihbarat, gözetleme ve keşif noktaları da dahil ABD güçlerine saldırmaktan sorumlu İran askeri tesislerini hedef aldığını” belirtti.

Trump, kendisine ait Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, ABD’nin “tıpkı bir kelebeğin mezarına düşmesi gibi, okyanusa çok güzel bir şekilde düşen” birçok küçük tekneyi imha ettiğini söyledi.  ABD Başkanı “İranlı saldırganlara büyük zarar verildi” diye devam etti.  ABD Başkanı ayrıca barış anlaşmasıyla ilgili uyarısını yineledi.

Trump “Bugün onları nasıl alt ettiysek, eğer anlaşmalarını HIZLI bir şekilde imzalamazlarsa, gelecekte onları çok daha sert ve çok daha şiddetli bir şekilde alt edeceğiz!” ifadelerini de kullandı.

Gerilimde artış, ABD başkanının son günlerde İran’daki savaşın “hızlı bir şekilde biteceğini” söylemesine rağmen yaşanıyor.

Amerikalı haber kuruluşu Axios, Beyaz Saray’ın İran ile 14 maddelik bir mutabakat zaptına yaklaştığına inandığını ve bunun daha ayrıntılı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturabileceğini belirtmişti.

Çarşamba günü, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, ABD’nin son teklifinin değerlendirildiğini ve Tahran’ın görüşlerini Pakistanlı arabulucularla paylaşacağını söyledi.

Pakistan Dışişleri Bakanı, ülkesinin “bu ateşkesi bu savaşa kalıcı bir son vermek için çabaladığını” belirtti.

Ancak İran parlamentosunun üst düzey bir üyesi, 14 maddelik mutabakat zaptını “dilek listesi” olarak nitelendirdi. 

Hem ABD hem de İran, barış anlaşması için kendi şartları karşılanmazsa şiddetin tırmanacağı tehdidinde bulundu.

Trump, 6 Mayıs’ta Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda, İran’ın bir anlaşmaya varmaması durumunda “bombardımanın başlayacağını ve ne yazık ki, daha öncekinden çok daha yüksek bir seviyede ve yoğunlukta olacağını” yazdı.

Kısa bir süre sonra, İran parlamentosunun ulusal güvenlik ve dış politika komisyonu sözcüsü İbrahim Rezai, X platformunda İran’ın “parmağının tetikte olduğunu ve ABD “gerekli koşulları yerine getirmezse” İran’ın “sert ve pişmanlık uyandıracak bir karşılık vereceği” uyarısında bulundu.

Trump daha önce, İran’daki ilk ABD-İsrail operasyonu olan Destansı Öfke Operasyonu’nun “İran’ın üzerinde anlaşılanları vermeyi kabul etmesi şartıyla” sona ereceğini söylemişti. Bu açıklamadan önce, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio operasyonun sona erdiğini ve hedeflerine ulaşıldığını söylemişti.