İran Dışişleri Bakanı, Avrupa’nın nükleer konuda sunduğu “aşağılayıcı” taleplerini kabul etmeyeceklerini söyledi

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Avrupa ülkelerinin Tahran’a Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarını geri getirecek snapback mekanizmasının süresini 3-6 ay uzatma karşılığında İran’dan tüm nükleer materyallerini teslim etmesini talep ettiğini ancak bu “aşağılayıcı” talebi kabul etmediklerini ve etmeyeceklerini söyledi.

Erakçi, bulunduğu New York’tan İran devlet televizyonuna bağlanarak snapback süreciyle ilgili Batılı yetkililerle son görüşmelerine dair bilgi verdi.

Tahran’a Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarını geri getirecek snapback süreciyle ilgili İran’ı “taviz vermeye zorlayacak bir atmosfer oluşturmaya çalışıldığını” aktaran Erakçi, “Haberlerden de takip ettiğiniz gibi, yaklaşık iki-üç ay önce bu tartışmayı başlattılar ve snapback’i harekete geçirmek için bir alan oluşturdular. Amaçları, snapback konusunda korku uyandırmak, İran’dan tavizler koparmak ve hatta şantaj yapmaktı. Bu konuyu medyalarında fazlasıyla abarttılar ve mevcut gerçekliğin ötesinde boyutlar kazandırdılar.” diye konuştu.

BM yaptırımlarının geri getirilmesi halinde ekonomik zarar göreceklerini kabul eden Erakçi, “Bunun gerçekleşmesi durumunda bize hiçbir zarar veya hasar vermeyeceğini söylemiyorum. Özellikle ekonomik alanda, miktarı az da olsa bir miktar zarar verebilir.” dedi.

Erakçi, New York’ta ve öncesinde Avrupalılarla yapılan görüşmelerde çeşitli öneriler sunduklarını anlatarak, “Bu öneriler müzakere sürecine uygun olarak güncellendi ve hepsi adil ve mantıklı bir çözüme dayanıyordu. Ancak ne yazık ki, bu önerilerin hepsi karşı tarafça reddedildi. Bazıları bazı Avrupa ülkelerinin bakış açısıyla kabul görse de Amerikan tarafını ikna edemedi.” değerlendirmesinde bulundu.

İran’ın “adil ve dengeli” bir anlaşmaya hazır olduğunu yineleyen Erakçi, şöyle devam etti:

“Avrupalılar İran’ın tüm nükleer materyallerini teslim etmesini ve karşılığında snapback süresinin sadece 3 veya 6 ay uzatılmasını bekliyordu. Biz böylesine aşağılayıcı bir talebe boyun eğmedik, eğmeyeceğiz. Buna karşılık onlara yapıcı öneriler sunduk ancak kabul etmediler.”

Nükleer anlaşmanın taraflarından Çin ve Rusya’nın, snapback’in aktif hale getirilmesinin yasadışı olduğuna ve snapback sürecinin 18 Ekim’de sona ereceğini vurguladığını anlatan Erakçi, “Güvenlik Konseyi’nde bu konuda (İran’a BM yaptırımlarını geri getirme) bir fikir birliği yoktur ve kanaatimizce bu mekanizma harekete geçirilmemiştir.” ifadelerini kullandı.

– İran’a BM yaptırımlarını geri getirecek snapback süreci

İngiltere, Fransa ve Almanya; ABD’nin tek taraflı çekilmesinden sonra uygulanmayan 2015’teki nükleer anlaşmada yer verilen ve “snapback” olarak adlandırılan, İran’a anlaşmayı ihlal ettiği gerekçesiyle BM yaptırımlarını yeniden getirme imkanına sahip mekanizmayı 28 Ağustos’ta işletme kararı almıştı.

“Snapback” süreci, yeni karara yol açacak son dakika bir anlaşma olmaz ya da son tarih uzatılmazsa 28 Eylül gece yarısı sona erecek ve İran’a BM yaptırımları otomatik olarak yeniden yürürlüğe girecek.

Son olarak dün BM Güvenlik Konseyi’nde sürecin uzatılmasını öngören karar tasarısı kabul edilmemişti.