Lübnan’da ikinci dalga patlamalar: Çağrı cihazlarından sonra telsizler infilak etti, can kaybı 32’ye ulaştı

Lübnan’da ağırlıkla Hizbullah üyelerinin kullandığı iletişim cihazlarının patlaması sonucu ölenlerin ve yaralananların sayısı yeni patlamalarla artıyor. Salı günü en az 12 kişinin öldüğü, 3 bine yakın yaralının olduğu ilk dalga sonrası Çarşamba günü ikinci bir patlama dalgası daha yaşandı.

Çağrı cihazlarından sonra bu kez telsizlerin infilak ettiğini bildirildi.

Reuters’a konuşan bir Hizbullah yetkilisi yeni bir aşama ile karşı karşıya olduklarını söyledi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, Çarşamba günü meydana gelen patlamalarda de en az 20 kişinin öldüğünü, 450’den fazla yaralı olduğunu açıkladı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres sivillerin kullandığı cihazların silaha dönüştürülmemesi için bir kontrol mekanizması gerektiğini söyledi.  BM Güvenlik Konseyi Cuma günü bu patlama dalgası ile ilgili toplanacak.

Salı günü yaşanan ilk dalga patlamalarda ikisi çocuk en az 12 kişi öldü. Lübnan Sağlık Bakanlığı en az 2750 yaralıdan 200’ünün durumunun ağır olduğunu açıkladı.

Hizbullah’ın patlamalarla ilgili suçladığı İsrail’den patlamalara ilişkin açıklama yapılmadı.

Ancak İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, Çarşamba günü, savaşta yeni bir aşamaya geçildiğini “ağırlık merkezinin, kaynak ve birlik aktarımı ile kuzeye yönelmekte olduğunu” söyledi.

–          Hizbullah’a çağrı cihazlarını kim sattı? Cihazlar nasıl patladı?

Eş zamanlı patlayan çağrı cihazlarının nerede üretildiği konusunda soru işaretleri var. Lisan sahibi Tayvanlı firma, Macaristan merkezli bir şirkete logosunu kullanma hakkını verdiğini iddia ediyor.

Macaristan hükümeti ise cihazların topraklarında üretilmediğini duyurdu.

–          Blinken: ABD’nin bilgisi yoktu

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Lübnan ve Suriye’deki patlamalar konusunda ülkesinin önceden “bilgisi olmadığını” ve olaylara “dahli bulunmadığını” söyledi.

Gazze’de ateşkes sağlanması yönündeki çabaları ilerletme ve Mısır ile ikili ilişkileri güçlendirme amacıyla Kahire’yi ziyaret eden Blinken, burada yaptığı açıklamada, ABD’nin Orta Doğu’da çatışmayı tırmandırabilecek adımlardan kaçınmanın önemi konusunda net olduğunu söyledi.

–          Hizbullah neden çağrı cihazı kullanıyordu?

Hizbullah üyeleri iletişim için büyük ölçüde çağrı cihazlarına bağımlı.  Çağrı cihazı (pager) olarak anılan iletişim araçları, sesli mesaj veya sms alma özelliklerine sahip olabiliyor.

Bu cihazlar sağlık görevlileri arasında da yaygın kullanılıyor.

Cep telefonları, İsrail’in Hamas bomba uzmanı Yahya Ayyaş’ı 1996’da öldürmesinin gösterdiği gibi güvenilir bulunmadığından örgüt tarafından çoktan terk edildi.

Ancak bir Hizbullah görevlisi, AP haber ajansına çağrı cihazlarının grubun daha önce kullanmadığı yeni bir marka olduğunu söyledi.

Eski CIA Analisti Emily Harding, güvenlik ihlalinin Hizbullah için çok utanç verici olduğunu söyledi.

BBC’ye konuşan Harding, “Bu büyüklükte bir ihlalin etkisi sadece fiziksel olarak gördükleri zararla sınırlı olmayacak, aynı zamanda tüm güvenlik aygıtlarını sorgulamalarına neden olacak.

“Dikkatlerini İsrail ile olası bir mücadeleden uzaklaştıracak yoğun bir iç soruşturma yürütmelerini bekliyorum” dedi.

–          Tepkiler ne oldu?

Birleşmiş Milletler Lübnan Özel Koordinatörü Jeanine Hennis-Plasschaert, iki taraf arasındaki gerilimin tırmanmasını “son derece endişe verici” olarak nitelendirdi ve, tüm tarafları “kimsenin göze alamayacağı daha geniş bir yangını tetikleyebilecek” her türlü eylemden kaçınmaya çağırdı.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Lübnan Başbakanı Mikati ile bir telefon görüşmesi yaptı. Fidan’ın Lübnan’da çağrı cihazlarının patlatılmasıyla düzenlenen saldırılarla ilgili bilgi aldığı belirtildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Lübnan Başbakanı Necib Mikati ile telefonda görüştü ve üzüntülerini ifade etti.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, Salı günü düzenlediği basın toplantısında, ABD’nin bu olaya “müdahil” olmadığını söyledi.

Olayla ilgil bilgi topladıklarını belirten Miller, ülkesinin “önceden bilgi sahibi olmadığını” da vurguladı.

Salı günü Lübnan’da gerçekleşen çağrı cihazı saldırısında yaralananlar arasında İran’ın Beyrut Büyükelçisi Mojtaba Amani de vardı.

İran devlet haber ajansı IRNA’ya göre İran’ın BM Büyükelçisi Emir Saeid Iravani, ülkesinin İsrail’i suçladığını ve “böylesine menfur bir suç ve ihlale karşılık vermek için gerekli görülen tedbirleri uluslararası hukuk çerçevesinde alma hakkını saklı tutacağını” söyledi

Yine IRNA’nın aktardığına göre İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, Lübnan Dışişleri Bakanı Abdullah Bou Habib ile telefon görüşmesi yaptı ve İsrail’i sorumlu tuttuğu saldırıyı şiddetle kınadı.

İngiltere Dışişleri Bakanlığı da itidal çağrısı yaptığı açıklamasında, “Bu kritik zamanda sükunet ve gerginliğin azaltılması çağrısında bulunuyoruz” ifadesini kullandı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, “dost Lübnan’da gerçekleşen saldırının uluslararası hukuka ciddi bir meydan okuma” olduğunu söyledi. Bu “yüksek teknolojili” saldırıyı yapanların, “Orta Doğu’da büyük bir savaşı kışkırtmayı amaçladığı” ifade edildi.

(BBC/FG)