Reuters: ABD ve İran iki aşamalı anlaşma önerisini değerlendiriyor

Reuters Haber Ajansına göre İran ve ABD, 6 Nisan Pazartesi günü yürürlüğe girebilecek ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayabilecek bir planı değerlendiriyor.

Ajans, önerilerden haberdar olan bir kaynağa dayandırdığı haberinde Pakistan tarafından bir çerçeve oluşturulduğunu ve bunun gece saatlerinde İran ve ABD ile paylaşıldığını bildirdi.

Kaynak, acilen bir ateşkesi takiben kapsamlı bir anlaşma yapılmasını öngören iki aşamalı bir yaklaşımdan söz etti.

Sözkonusu kaynak Reuters’a “Tüm unsurlar üzerinde bugün anlaşılması gerekiyor” dedi ve ilk uzlaşmanın, görüşmelerdeki tek iletişim kanalı olan Pakistan aracılığıyla elektronik olarak nihai hale getirilecek bir mutabakat zaptı olacağını ekledi.

Axios haber sitesi de 5 Nisan Pazar günü Amerikalı ve İsrailli kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD, İran ve bölgesel arabulucuların, savaşın nihai olarak sona ermesine gidebilecek iki aşamalı bir anlaşmanın ilk aşaması olarak 45 günlük bir ateşkesi görüştüklerini bildirmişti.

Öneriye göre, ateşkes derhal yürürlüğe girecek ve Hürmüz Boğazı yeniden açılacak. Geniş kapsamlı bir anlaşmanın sonuçlandırılması için 15-20 gün süre tanınacak.

“İslamabad Anlaşması” olarak adlandırılan uzlaşmada Hürmüz Boğazı için bölgesel bir çerçeve bulunacak ve son görüşmeler İslamabad’da yüz yüze yapılacak.

Axios’a göre müzakerelerde Pakistan, Mısır ve Türkiye’den arabulucular rol oynuyor.

Reuters da Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile “tüm gece boyunca” temas alinde olduğunu bildirdi.

– Taraflar teklif için neler dedi?

ABD’li ve İranlı yetkililerden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, geçici bir ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazını açmalarının söz konusu olamayacağını belirtti. Yetkili ayrıca, Washington’ın kalıcı bir ateşkese hazır olmadığına inandıklarını vurguladı.  Söz konusu yetkili ayrıca, Tahran’ın anlaşma için verilen son sürelerle baskı altına alınmayı kabul etmediğini de ekledi.

Bu arada yine Reuters’a göre İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmael Baghai ülkesinin son ateşkes önerileri karşılığında vereceği yanıtı belirlediğini ve aracılar üzerinden ilettiğini belirtti.  Sözcü ayrıca müzakere etmenin “ültimatomlar ve savaş suçu işleme tehditleriyle uyumlu olmadığını” ekledi.  Sözcü “Yanıtlarımızı formüle ettik ve zamanı gelince ayrıntıları duyuracağız” dedi.

ABD’li yetkililerden henüz bir açıklama gelmezken, görüşmelerde aracılık yapan Pakistan’ın Dışişleri Bakanlığı sözcüsü de yorum yapmaktan kaçındı.

İran ve ABD’ye iletildiği belirtilen teklifin, geçen ay sonunda İran’a iletilen ve başarısız olan 15 maddelik planı ne kadar yansıttığı bilinmiyor. Planla ilgili bilinmeyenler arasında savaş sürecinde çok sayıda saldırıya maruz kalan Körfez ülkelerinin nasıl yer aldığı ve tarafların yanıt vermesi için bir takvim olup olmadığı da bulunuyor.